20/1/22

Η Αειφόρος Ανάπτυξη στην Αρχική Εκπαίδευση και την Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης: Μια Επισκόπηση της Διεθνούς Βιβλιογραφίας

Η αρχική εκπαίδευση και η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών αναγνωρίζονται ως παράγοντες ουσιώδους σημασίας για την καλλιέργεια τα γνώσεων, των ικανοτήτων, των δεξιοτήτων, των στάσεων και των αξιών που πρεσβεύει η εκπαίδευση για την αειφορία. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση της προβληματικής που αναπτύσσεται στη διεθνή βιβλιογραφία και αφορά τόσο στη φυσιογνωμία των προγραμμάτων αρχικής εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, όσο και στα πορίσματα της διεθνούς βιβλιογραφίας για τους παράγοντες που επηρεάζουν την αξιοποίηση των αρχών της αειφορίας στη διδακτική πράξη. 

Η βιβλιογραφική επισκόπηση αξιοποίησε εμπειρικές έρευνες που εστιάζουν στην εκπαίδευση και την επιμόρφωση εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, όπως αυτές εντοπίστηκαν στις βάσεις δεδομένων Science Direct, Scopus, Web of Science, ERIC και Google Scholar. Μέσω της συστηματικής αναζήτησης, αξιολόγησης και ανάλυσης της βιβλιογραφίας εντοπίστηκαν 35 εργασίες που πληρούσαν τα κριτήρια που είχαν τεθεί στη βάση των ερευνητικών ερωτημάτων. 

Μέσα από την ανασκόπηση των ερευνητικών εργασιών υπογραμμίζεται η σημασία της σπουδής της αειφορίας, ως συγκροτημένου επιστημονικού πεδίου και τονίζεται η ανάγκη της καλλιέργειας της ικανότητας των εκπαιδευτικών να συνενώνουν στις διδακτικές τους πρακτικές την επαγγελματική τους ειδημοσύνη με τις αρχές της αειφορίας.

Αναφορά:

Στάχτιαρη, Α. , & Μουζάκης, Χ. (2022). Η Αειφόρος Ανάπτυξη στην Αρχική Εκπαίδευση και την Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης: Μια Επισκόπηση της Διεθνούς Βιβλιογραφίας. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για την Αειφορία, 3(2), 1-21. doi:https://doi.org/10.12681/ees.26736

6/12/21

Επείγουσα Απομακρυσμένη Διδασκαλία κατά τη Διάρκεια της Πανδημίας: Πεποιθήσεις και Εμπειρίες Εκπαιδευτικών

 Από τις αρχές του 2020 που ανακοινώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO, 2020) ότι ο COVID-19 αποτελεί πανδημία, προκλήθηκε μια παγκόσμια υγειονομική κρίση με τεράστιες οικονομικές (Shafi, Liu, & Ren, 2020), ψυχολογικές (Islam et al., 2020) και κοινωνικές επιπτώσεις (Dwivedi et al., 2020). Για τον περιορισμό της διάδοσης της πανδημίας, εφαρμόστηκαν μέτρα μερικής ή ολικής αναστολής της λειτουργίας όλων των εκπαιδευτικών δομών, με συνέπεια πολλά εκπαιδευτικά συστήματα σε όλο τον κόσμο να καταφύγουν στην εφαρμογή μορφών εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με την υποστήριξη των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνιών (ΤΠΕ) (Affouneh, Salha, & Khlaif, 2020). 

Σε επίπεδο πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι εκπαιδευτικοί κλήθηκαν ξαφνικά «να εντάξουν συστηματικά στους εκπαιδευτικούς σχεδιασμούς τους, και όχι ευκαιριακά όπως γινόταν μέχρι σήμερα, ψηφιακά περιβάλλοντα και πρακτικές ηλεκτρονικής μάθησης» (Τζιμογιάννης, 2020, σ. 5). Ταυτόχρονα, σε επιστημολογικό επίπεδο ξεκίνησε η συζήτηση σχετικά με το αν οι εν λόγω μορφές εξ αποστάσεως εκπαίδευσης μπορούν να ενταχθούν εννοιολογικά στον όρο «επείγουσα απομακρυσμένη διδασκαλία» (ΕΑΔ), ο οποίος έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει τη μεταφορά της διδασκαλίας από τη φυσική τάξη σε διαδικτυακά περιβάλλοντα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, με σκοπό την άμεση εξασφάλιση της πρόσβασης των μαθητών στη διδασκαλία και τη μαθησιακή τους στήριξη (Hodge et al., 2020). 

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η εξέταση των πεποιθήσεων (συμπεριφορικών και ελέγχου) και των εμπειριών των εκπαιδευτικών σχετικά με την εφαρμογή της επείγουσας απομακρυσμένης διδασκαλίας λόγω της πανδημίας του COVID-19. Το δείγμα αποτέλεσαν εκπαιδευτικοί (ΠΕ70) τριών δημοτικών σχολείων της Αττικής και τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω online ερωτηματολογίου. Η θεματική ανάλυση των δεδομένων ανέδειξε μια σειρά πεποιθήσεων που είχαν σχέση με τα πλεονεκτήματα (π.χ., μεγαλύτερη αξιοποίηση ψηφιακών πόρων) και τα μειονεκτήματα (π.χ., τεχνικά προβλήματα, μη ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων) της επείγουσας απομακρυσμένης διδασκαλίας, αλλά και με παράγοντες που θα την διευκόλυναν μελλοντικά (π.χ., επιμόρφωση, βελτίωση υλικοτεχνικής υποδομής). Επίσης, από την ανάλυση των δεδομένων, αναδείχθηκαν συγκεκριμένες μεθοδολογικές προσεγγίσεις και τεχνικές διδασκαλίας (π.χ., εισήγηση, συζήτηση) και ενίσχυσης της συμμετοχής των μαθητών (π.χ., ανάθεση δραστηριοτήτων, επιβραβεύσεις), καθώς και το είδος των ψηφιακών εργαλείων και του υλικού που χρησιμοποίησαν οι εκπαιδευτικοί κατά τη διάρκεια της ΕΑΔ.



Μουζάκης, Χ., Κουτρομάνος, Γ. & Τσώλη, Κ. (2021). Επείγουσα Απομακρυσμένη Διδασκαλία κατά τη Διάρκεια της Πανδημίας: Πεποιθήσεις και Εμπειρίες Εκπαιδευτικών. Θ. Μπράτιτσης (επιμ.), Πρακτικά Εργασιών 12 του Πανελλήνιου και Διεθνούς Συνεδρίου «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» , σ. 108-115, ΠΔΜ, Φλώρινα, 14-16 Μαΐου 2021. http://custom/pdf/etpe2724.pdf

2/12/21

Η Ανεστραμμένη Τάξη στη Σχολική Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μια Επισκόπηση της Διεθνούς Εμπειρίας

 Η πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 δημιούργησε μια πρωτοφανή πίεση προς τα εκπαιδευτικά συστήματα να εφαρμόσουν την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ως βασικό μεθοδολογικό εργαλείο για τη διεξαγωγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας. 

Με την έναρξη του πρώτου κύματος της πανδημίας δρομολογήθηκε άμεσα, ως επείγουσα στρατηγική, η προσωρινή μετατόπιση της διδασκαλίας σε περιβάλλοντα τηλεκπαίδευσης. Σε όλη αυτή την περίοδο εφαρμογής της επείγουσας εξ αποστάσεως διδασκαλίας ανέκυψαν σημαντικά ερωτήματα ως προς την ετοιμότητα των εκπαιδευτικών και των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εξ αποστάσεως διδασκαλίας, με το ζήτημα της πρόσβασης στην τεχνολογία να δημιουργεί σοβαρούς περιορισμούς, ιδιαίτερα για μαθητές που προέρχονται από λιγότερο προνομιούχα κοινωνικά στρώματα. 

Ακόμη, όμως, και στις περιπτώσεις όπου η πρόσβαση στην τεχνολογία ήταν δεδομένη, ανοικτό παραμένει το ερώτημα κατά πόσο δημιουργήθηκαν οι παιδαγωγικές προϋποθέσεις για την ουσιαστική εμπλοκή των μαθητών στη μάθηση.

 Στο πλαίσιο της παιδαγωγικής συζήτησης για τη διδασκαλία και τη μάθηση σε εξ αποστάσεως περιβάλλοντα, η παρούσα εργασία επιχειρεί να αποτυπώσει εμπειρίες από τη διεθνή βιβλιογραφία για τον τρόπο εφαρμογής της ανεστραμμένης τάξης ως εκπαιδευτικής προσέγγισης στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση.




Μουζάκης, , Δανοχρήστου, , & Κουτρομάνος, (2021). Η Ανεστραμμένη Τάξη στη Σχολική Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μια Ανασκόπηση της Διεθνούς Εμπειρίας. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 17(1), 38-57. doi:https://doi.org/10.12681/jode.25451

4/12/20

Ανοικτή Εκπαίδευση και Πολιτικές για την Ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη Σχολική Εκπαίδευση: Μια Συγκριτική Μελέτη

Το ζήτημα της ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του δημοσίου διαλόγου στις περισσότερες χώρες του κόσμου, ακολουθώντας τις ραγδαίες αλλαγές που επιβάλουν τα σύγχρονα ψηφιακά μέσα στο ευρύτερο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ανοικτή εκπαίδευση συνιστά μια ομπρέλα δράσεων και πολιτικών οι οποίες αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των υφιστάμενων αδυναμιών που εμποδίζουν τα σχολεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να παράσχουν όχι μόνο ψηφιακές δεξιότητες αλλά και υψηλής ποιότητας εκπαίδευση. Η παρούσα μελέτη, εκκινώντας από τις θεωρητικές κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το άνοιγμα της εκπαίδευσης, επιχειρεί να προσεγγίσει τις κεντρικές πολιτικές για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση σε χώρες όπως είναι η Ιρλανδία, η Αγγλία, η Ολλανδία, η Γαλλία και η Ελλάδα υπό το πρίσμα των εγκάρσιων και των βασικών διαστάσεων, όπως αυτές αναφέρονται στο θεωρητικό πλαίσιο για την ανοικτή εκπαίδευση. Στα συμπεράσματα της εργασίας εντοπίζονται οι ομοιότητες και οι κοινές τάσεις στον τρόπο που διαμορφώνονται και εξειδικεύονται οι στρατηγικές για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη σχολική διδασκαλία και τη μάθηση στις προαναφερόμενες χώρες. Επίσης επισημαίνεται η ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη θεώρηση των εκπαιδευτικών πραγμάτων από τον πολιτικό λόγο υπό το πρίσμα της δυναμική της κοινωνίας -και όχι μόνο της- οικονομίας κατά τη χάραξη των εκπαιδευτικών πολιτικών για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση.

 

Μουζάκης, Χ., Μπινιάρη, Λ., & Παπαδημητρίου, Σ. (2020). Ανοικτή Εκπαίδευση και Πολιτικές για την Ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη Σχολική Εκπαίδευση: Μια Συγκριτική Μελέτη. Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 15(2), 144-166.


9/12/19

Σκοπός, Μορφές και Θεματολογία Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών: Προσωπικές Ανάγκες Εκπαιδευτικών και Λειτουργίες Εκπαίδευσης

Το κεφάλαιο με τίτλο "Σκοπός, Μορφές και Θεματολογία Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών: Προσωπικές Ανάγκες Εκπαιδευτικών και Λειτουργίες Εκπαίδευσης " αποτελεί το 1ο κεφάλαιο του βιβλίου του Η. Ματσαγγούρα "Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών, Επαγγελματική Ανάπτυξη & Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Έργου τους" που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γρηγόρη.

Η επιμόρφωση και η αξιολόγηση αποτελούν δύο σημαντικές λειτουργίες της ποιοτικής εκπαίδευσης, οι οποίες βρίσκονται σε σχέση αμοιβαίας αλληλεξάρτησης (Μαυρογιώργος 2000α:97, Κασσωτάκης 2018:169) και, με αυτήν την έννοια, ο Freire (2006:76) σημειώνει ότι «… η αξιολόγηση της (διδακτικής) πρακτικής αποτελεί έναν σημαντικό και απαραίτητο παράγοντα της επιμόρφωσης των δασκάλων». Σε αυτήν τη λογική, η επιμόρφωση συνδέεται αμφίδρομα με τον σχεδιασμό, τις διδακτικές και μαθησιακές πρακτικές και την ανατροφοδοτική αξιολόγησή τους, η οποία πρέπει να αναφέρεται τόσο στη μεθοδολογική επάρκειά τους όσο και στον ιδεολογικό προσανατολισμό τους. Επομένως, οι ποικίλες μορφές ενδοσχολικής και εξωτερικής επιμόρφωσης (Lingard et al. 2001) πρέπει να συσχετίζουν τη θεωρία με την πράξη, εξετάζοντας τη σχέση τους, μέσα από συμμετοχικές, συλλογικές και αναστοχαστικές διαδικασίες, με στόχο τη μετασχηματιστική ανάπτυξη της επαγγελματικής ταυτότητας του εκπαιδευτικού, η οποία συνδέεται με την ποιοτική βελτίωση της εκπαίδευσης. Αναφερόμενος στην ενδοσχολική επιμόρφωση με στόχο την επαγγελματική μάθηση, ο Eisner (2002a:577), ο οποίος κινείται στο πρακτικό ενδιαφέρον, γράφει σχετικά: «Το σχολείο που χρειαζόμαστε θα προβλέπει χρόνο… τουλάχιστον μια μέρα την εβδομάδα, για να συζητούν και να μοιράζονται οι εκπαιδευτικοί με τους συναδέλφους τους την εργασία τους, τις ελπίδες τους και τα προβλήματά τους. Το σχολείο και όχι το πανεπιστήμιο αποτελεί το πραγματικό κέντρο για την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών».
Το σχολείο αποδεδειγμένα αποτελεί ιδανικό πλαίσιο για την ανάπτυξη επιμορφωτικών δράσεων, όπως είναι: (α) οι συλλογικές διαδικασίες κριτικού αναστοχασμού επί του παιδαγωγικού λόγου περί των σκοπών της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών στάσεων, δράσεων, πρακτικών διδασκαλίας, περί της μάθησης και της αξιολόγησης των σχέσεων και των ρόλων εκπαιδευτικών και μαθητών, που σχετίζονται με τις θεσμικές λειτουργίες της εκπαίδευσης, (β) οι συλλογικές δράσεις αλληλοβοήθειας μεταξύ συναδέλφων στους προαναφερθέντες τομείς, μέσω προγραμματισμού διδασκαλιών, αμοιβαίων επισκέψεων στην τάξη ή/και ετερο-αξιολογήσεων σε συνδυασμό με  σχετική συζήτηση και (γ) οι συλλογικές έρευνες δράσης για κοινά προβλήματα ή για εφαρμογή καινοτομιών. Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών είναι ότι τα θέματα και οι δράσεις εκκινούν από κάτω προς τα πάνω (bottom-up), ενώ κοινός σκοπός τους είναι να ωθήσουν τους εκπαιδευτικούς στην επανεξέταση και τον μετασχηματισμό των οπτικών, των παραδοχών, των γνώσεων, των πρακτικών, του ρόλου και της στάσης τους στις θεσμικές λειτουργίες της εκπαίδευσης (MacBeath 2012, Day 2003:101-103, Αυγητίδου 2014). Στην επαγγελματική μάθηση συμβάλλει και η θεσμοθετημένη διαμορφωτική αξιολόγηση από στελέχη παιδαγωγικής στήριξης, σε συνδυασμό με τις προ- και μετα-αξιολογικές συζητήσεις, οι οποίες λειτουργούν ανατροφοδοτικά.
Στα εξωτερικά σχήματα επιμόρφωσης για επαγγελματική ανάπτυξη υπάγονται οργανωμένα προγράμματα, που παρέχονται από αρμόδιους φορείς και εστιάζουν στα γενικότερα προβλήματα και εν γένει στον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης, καθώς και στις προτεραιότητες της εκπαιδευτικής πολιτικής. H επιμόρφωση καθίσταται αναγκαία και λόγω των ελλείψεων των αρχικών σπουδών των εκπαιδευτικών (Κωνσταντίνου 2015:187-189). Κατά τον Freire (2006:98-99), «Η πολιτική, ηθική και επαγγελματική ευθύνη των δασκάλων τούς υποχρεώνει να προετοιμάζονται και να καλλιεργούν τις ικανότητές τους, προτού προχωρήσουν στη διδακτική πράξη. Η διδασκαλία απαιτεί διαρκή προετοιμασία και επαγγελματική ανάπτυξη από την πλευρά των εκπαιδευτικών». Επομένως, η επιμόρφωση αποτελεί ευθύνη και της πολιτείας και των εκπαιδευτικών.


Πλήρης αναφορά:
Ματσαγγούρας Η. & Μουζάκης, Χ. (2019). Σκοπός, Μορφές και Θεματολογία Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών: Προσωπικές Ανάγκες Εκπαιδευτικών και Λειτουργίες Εκπαίδευσης. Στο Η.Γ. Ματσαγγούρας (επιμ.). Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών, Επαγγελματική Ανάπτυξη &; Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Έργου τους (σελ. 54-105), Αθήνα: Γρηγόρης [ISBN: 978-960-612-240-8].

4/11/19

Ορισμός της Ρούμπρικας, Τρόποι Ανάπτυξής της, Προδιαγραφές και Ρόλος: Οι Ρούμπρικες Ως Πλαίσια Επαγγελματικής Μάθησης και Ανάπτυξης

Το κεφάλαιο με τίτλο "Ορισμός της Ρούμπρικας, Τρόποι Ανάπτυξής της, Προδιαγραφές και Ρόλος: Οι Ρούμπρικες Ως Πλαίσια Επαγγελματικής Μάθησης και Ανάπτυξης" αποτελεί το 5ο κεφάλαιο του βιβλίου "Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών, Επαγγελματική Ανάπτυξη & Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Έργου τους" που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γρηγόρη.

Οι «περιγραφικές κλίμακες διαβαθμισμένων κριτηρίων» ή ρούμπρικες (rubrics) διαμορφώθηκαν, αρχικά, βάσει του διδακτικού συνεχούς του Schwab (1962) για την ενίσχυση της μαθητικής ενεργοποίησης και αυτενέργειας (Bell et al. 2005, Fay & Bretz 2008) και, αργότερα, βάσει του επιστημολογικού συνεχούς του Habermas (1972) για τον αναστοχασμό επί των εκπαιδευτικών δράσεων και πρακτικών και την ανασυγκρότησή τους (Van Manen 1977). Επίσης, οι ρούμπρικες εντάχθηκαν σε διαμορφωτικά συστήματα αξιολόγησης ως εργαλεία παρατήρησης τόσο για την καταγραφή, ταξινόμηση, ερμηνεία και αποτίμηση των δεδομένων της παρατήρησης όσο και για την καθοδήγηση και την ανατροφοδότηση του αξιολογουμένου. 
    Το ζητούμενο στο οποίο καλούνται να απαντήσουν είναι σε ποιον βαθμό οι εκπαιδευτικές επιλογές διασφαλίζουν παιδαγωγικές προδιαγραφές στις διδακτικές, μαθησιακές και αξιολογικές δράσεις, καθώς και στο εκπαιδευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές αναπτύσσονται, όπως είναι η καταλληλόλητα των εκπαιδευτικών επιλογών, με βάση τα κοινωνικο-πολιτισμικά δεδομένα της τάξης, αλλά και τους επιδιωκόμενους σκοπούς.
   Ως εργαλεία αξιολόγησης, οι ρούμπρικες βασίζονται στην παραδοχή ότι τα αξιολογούμενα στοιχεία τα συναντούμε σε διακριτούς βαθμούς κατοχής, οι οποίοι στη διαδοχική τους αλληλουχία συγκροτούν ένα αναπτυξιακό συνεχές. Αυτό που τις διαφοροποιεί από άλλα όργανα παρατήρησης και αξιολόγησης είναι ότι περιγράφουν για κάθε τομέα αξιολόγησης τις επιθυμητές εκπαιδευτικές δράσεις και καταστάσεις σε διαδοχικές εξελικτικές βαθμίδες ποιότητας και, αναλόγως, εντάσσουν τον αξιολογούμενο εκπαιδευτικό. Επειδή, όμως, ο τρόπος με τον οποίο περιγράφουν οι ρούμπρικες κάθε εξελικτική βαθμίδα τους, καθοδηγεί την παρατήρηση του αξιολογητή, πρέπει οι τομείς αξιολόγησης και οι βαθμίδες της ρούμπρικας να έχουν ισχυρή θεωρητική και ερευνητική τεκμηρίωση. 
   Στο κεφάλαιο αυτό, επιχειρείται να αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο  οι ρούμπρικες συνδέουν άμεσα την αξιολόγηση με τον πυρήνα της εκπαιδευτικής πράξης, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση κοινής γλώσσας και στη σαφέστερη αντίληψη των στόχων του έργου του εκπαιδευτικού. Στη βάση της σχετικής βιβλιογραφίας, οι ρούμπρικες διακρίνονται: (α) με βάση τη χρήση τους σε σχέση με τα διδασκόμενα μαθήματα, σε «γενικής» και «εξειδικευμένης» χρήσης, (β) με βάση τη δομή τους, σε «ολιστικής» και «αναλυτικής» δομής και (γ) με βάση την επιστημολογία τους, σε «γραμμικής» ανάπτυξης (μονο-παραδειγματικές ρούμπρικες) και σε «μετασχηματιστικής» ανάπτυξης (δια-παραδειγματικές ρούμπρικες).



Πλήρης αναφορά:
Ματσαγγούρας Η. & Μουζάκης, Χ. (2019). Ορισμός της Ρούμπρικας, Τρόποι Ανάπτυξής της, Προδιαγραφές και Ρόλος: Οι Ρούμπρικες Ως Πλαίσια Επαγγελματικής Μάθησης και Ανάπτυξης. Στο Η.Γ. Ματσαγγούρας (επιμ.). Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών, Επαγγελματική Ανάπτυξη & Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Έργου τους, (σελ. 246-291), Αθήνα: Γρηγόρης [ISBN: 978-960-612-240-8].

11/10/19

Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση στην υπηρεσία των παιδιών που νοσηλεύνται μακροχρόνια


Η εργασία που παρουσιάστηκε στο  5ο Διεθνές Συνέδριο του Ινστιτούτου Ανρθωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (ΙΑΚΕ, 2019) αναφέρεται στη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού σύμφωνα με τις μεθοδολογικές αρχές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και την αξιοποιήσή του από ένα νοσηλευόμενο παιδί που είχε διακόψει τη φοίτησή του από το σχολείο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το εκπαιδευτικό υλικό  αξιολογήθηκε ως προς την ευχρηστία του, την ευελιξία που παρείχε και τη συμβολή του στη δημιουργία ενός ευχάριστου περιβάλλοντος μάθησης για το νοσηλευόμενο παιδί. Όπως προέκυψε από τα δεδομένα της ερευνητικής διαδικασίας, με την υποστήρξη του εκπαιδευτικού υλικού, κύρια χαρακτηριστικά του οποίου ήταν η ευκολία χρήσης και η ευελιξία τους, δημιουργήθηκε ένα ευχάριστο περιβάλλον το οποίο είχε θετική επίδραση στον μακροχρόνια νοσηλευόμενο μαθητή.



Δείτε το πλήρες κείμενο της εργασίας εδώ:


10/12/18

Διδασκαλία της Διάθλαση του Φωτός με τη Χρήση της Εφαρμογής Δισδιάστατης Απεικόνισης Algodoo

Στο άρθρο με τίτλο "Διδασκαλία της Διάθλαση του Φωτός με τη Χρήση της Εφαρμογής Δισδιάστατης Απεικόνισης Algodoo" περιγράφεται ένα διδακτικό σενάριο το οποίο αξιοποιεί το λογισμικό δισδιάστατης διαδραστικής σχεδίασης Algodoo για την υποστήριξη της διδασκαλίας της ενότητας «Φως» του μαθήματος «Ερευνώ τον Φυσικό Κόσμο» της Στ’ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου. Στο πλαίσιο του προτεινόμενου διδακτικού σεναρίου το λογισμικό δισδιάστατης διαδραστικής σχεδίασης Alogdoo εντάσσεται σε δραστηριότητες καθοδηγούμενης διερεύνησης οι οποίες αποσκοπούν στο να προσφέρουν στους μαθητές δυναμικές  
οπτικές αναπαραστάσεις που προσελκύουν το ενδιαφέρον τους και τους επιτρέπουν να κάνουν προβλέψεις, υποθέσεις και ερμηνείες για το φαινόμενο της διάθλασης του φωτός.



Δείτε το πλήρες άρθρο εδώ:

21/12/17

Εμπειρίες από την Αξιοποίηση της Ανεστραμμένης Τάξης για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Η εργασία με τίτλο "Εμπειρίες από την Αξιοποίηση της Ανεστραμμένης Τάξης για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση " παρουσιάστηκε σε συνεργασία με τους Γιώργο Κουτρομάνο, Βικτωρία Κατσιγιάννη, Γρηγόρη Ζερβό και Ιωάννη Σουδία, στο 9ο Διεθνές Συνέδριο ICODL, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από τις 24 μέχρι τις 27 Νοεμβρίου 2017.


Στην εργασία παρουσιάζεται το μέρος μιας ευρύτερης ερευνητικής προσπάθειας, αντικείμενο της οποίας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την εισαγωγή και την αξιοποίηση της ανεστραμμένης τάξης στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου. Το άρθρο αυτό εστιάζει σε μια πτυχή αυτής της έρευνας και ειδικότερα στη διερεύνηση των απόψεων και των εμπειριών των μαθητών και των εκπαιδευτικών από την οργάνωση και διάρθρωση των διδακτικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της εφαρμογής της ανεστραμμένης τάξης σε τέσσερις τάξεις της Ε΄ Δημοτικού. Επίσης, διερευνήθηκαν οι απόψεις των σχεδιαστών του ψηφιακού περιεχομένου της ανεστραμμένης τάξης. Ως μελέτη περίπτωσης επελέγη η ενότητα «Κλάσματα» των Μαθηματικών της Ε΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου.

Για τον σκοπό αυτό σχεδιάστηκαν τέσσερα ψηφιακά μαθήματα με τα αντίστοιχα φύλλα εργασίας τους. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω ημερολογίων από μαθητές και εκπαιδευτικούς καθώς και συνεντεύξεων με τους σχεδιαστές των ψηφιακών μαθημάτων. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η ανεστραμμένη διδασκαλία είχε θετική αποδοχή από τους μαθητές και έδωσε την ευκαιρία στους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν περισσότερο διδακτικό χρόνο στην τάξη για την ολοκλήρωση ασκήσεων και την επίλυση προβλημάτων. Από την άλλη πλευρά, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η παιδαγωγική και τεχνολογική γνώση που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των ψηφιακών περιεχομένων σε συνδυασμό με το κόστος του τεχνολογικού εξοπλισμού καθιστά δύσκολα γενικεύσιμη τη μεθοδολογία της ανεστραμμένης τάξης.

Τέλος, η ανάπτυξη της ικανότητας αυτόνομης μάθησης - ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μαθητές του Δημοτικού Σχολείου - και το ζήτημα της αξιοποίησης της ανεστραμμένης τάξης με τρόπο που να λειτουργεί υποστηρικτικά για όλους τους μαθητές έτσι ώστε να μειώνονται οι προϋπάρχουσες μαθησιακές διαφορές αποτελούν ζητήματα στα οποία η μελλοντική έρευνα χρειάζεται να δώσει απαντήσεις.

Δείτε την εργασία όπως δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του Συνεδρίου εδώ.

24/3/17

Η επίδραση της ανεστραμμένης τάξης στις στάσεις και τις αντιλήψεις των μαθητών για τα Μαθηματικά: Μια μελέτη περίπτωσης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Η εργασία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ερευνητικής προσπάθειας που έχει σκοπό τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την εισαγωγή και την αποτελεσματική αξιοποίηση της ανεστραμμένης τάξης στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου. Η έρευνα εστιάζει σε μια πτυχή αυτής της έρευνας, που αφορά τη διερεύνηση της επίδρασης της μεθοδολογίας της ανεστραμμένης τάξης στις στάσεις των μαθητών απέναντι στο μάθημα των Μαθηματικών και απέναντι στη χρησιμότητά τους. 

1/3/17

Webinar: Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

΄Ενα webinar (Web-based seminar) είναι μια διάλεξη ή παρουσίαση που διενεργείται στον παγκόσμιο ιστό μέσω του Διαδικτύου. Το κύριο χαρακτηριστικό ενός webinar είναι η δυνατότητα αλληλεπίδρασης από απόσταση μεταξύ του ή των παρουσιαστών με τους συμμετέχοντες σε πραγματικό χρόνο. Εκτός από τη δυνατότητα παρακολούθησης του webinar σε πραγματικό χρόνο – σε απευθείας σύνδεση στο Διαδίκτυο (on-line) – είναι πάρα πολύ σημαντική και η δυνατότητα παρακολούθησής ορισμένων από αυτών της εγγραφής (video) τους, σε μεταγενέστερο χρόνο.
Τα webinars ΠΕ19-20 οργανώνονται από το Σχολικό Σύμβουλο Πληροφορικής Αιτωλοακαρνανίας Δρ. Σπυρίδωνα Παπαδάκη και απευθύνονται κύρια στους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν τα μαθήματα της Πληροφορικής και των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε στελέχη εκπαίδευσης αλλά και σε οποιοδήποτε συνάδελφο άλλης ειδικότητας που θα ενδιαφέρει κάποιο από τα θέματα τους. Στα webinars ΠΕ19-20 έχουν προσκληθεί και θα κάνουν παρουσιάσεις διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί και εκπαιδευτικοί από την τριτοβάθμια τη δευτεροβάθμια και την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. 
Τα θέματα θα περιλαμβάνουν διαλέξεις για αντικείμενα της επιστήμης της πληροφορικής, θέματα διδακτικής της πληροφορικής, παιδαγωγικά θέματα, ειδική αγωγή κ.α. με στόχο την επιμόρφωση αλλά και την ενημέρωση – επικαιροποίηση των γνώσεων των συναδέλφων στις σύγχρονες εξελίξεις και τα ερευνητικά αποτελέσματα των αντίστοιχων επιστημών.

Webinar: Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo (Πέμπτη 2 Μαρτίου 2017)



Το Edmodo αποτελεί ένα κλειστό περιβάλλον κοινωνικής δικτύωσης που δίνει τη δυνατότητα συνεργασίας σε ένα ασφαλές πλαίσιο. Τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε ένα δημοφιλές εκπαιδευτικό εργαλείο μέσα από την εφαρμογή του στην πρωτοβάθμια, τη δευτεροβάθμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση (και) στη χώρα μας. To Edmodo επιτρέπει τη δημιουργία ψηφιακών τάξεων, τη διαχείριση ηλεκτρονικών φακέλων, τη διασύνδεση μεταξύ των εμπλεκομένων στην εκπαιδευτική διαδικασία, τη συνεργασία τους σε ομάδες καθώς και τη συμμετοχή τους σε κοινότητες μάθησης. Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των εκπαιδευομένων με το περιβάλλον του Edmodo και την αξιοποίησή του για την υποστήριξη εναλλακτικών προσεγγίσεων μάθησης και ομαδικής συν-εργασίας.


Περισσότερα στο:
http://blogs.sch.gr/webinarspe1920/2017/02/21/webinar2017001/

10/2/17

H διεργασία της μετασχηματίζουσας μάθησης στην Εκπαίδευση Ενηλίκων στις ΤΠΕ

Η πρακτική αξιοποίηση της μετασχηματίζουσας μάθησης στο πεδίο της εκπαίδευσης ενηλίκων στις ΤΠΕ αποτελεί το αντικείμενο της εργασίας με τίτλο "Σχεδιασμός μιας Διδακτικής Πρότασης για την Εκπαίδευση Ενηλίκων στα Κοινωνικά Δίκτυα με Βάση τη Διεργασία της Μετασχηματίζουσας Μάθησης" που δημοσιεύτηκε στο 37ο τεύχος του επιστημονικού περιοδικού "Εκπαίδευση Eνηλίκων". 
 Πιο συγκεκριμένα, στην εργασία περιγράφεται μια πρόταση εφαρμογής της διεργασίας της μετασχηματίζουσας μάθησης για την εκπαίδευση ενηλίκων στις ΤΠΕ και πιο συγκεκριμένα στο πεδίο των κοινωνικών δικτύων. 
Αρχικά, προσδιορίζεται το θεωρητικό υπόβαθρο της προτεινόμενης διδακτικής προσέγγισης με βάση τις κατευθύνσεις της παιδαγωγικής-διδακτικής έρευνας για την απόκτηση των ψηφιακών δεξιοτήτων στις ΤΠΕ και στη συνέχεια παρουσιάζονται τα στάδια της διεργασίας της μετασχηματίζουσας μάθησης με σκοπό την απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων και την κριτική συνειδητοποίηση της χρήσης των κοινωνικών δικτύων. 
Σκοπός της προτεινόμενης διεργασίας μάθησης είναι να βοηθήσει τους ενήλικους εκπαιδευόμενους αφενός να αποκτήσουν βασικές δεξιότητες χειρισμού των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης και αφετέρου να τις μετασχηματίσουν σε ψηφιακές δράσεις στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες.




Για το περιοδικό "Εκπαίδευση Ενηλίκων"  επισκεφθείτε τον διαδικτυακό κόμβο της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων.

6/1/17

Η αξιοποίηση των ΤΠΕ στο Σύγχρονο Σχολείο ​με έμφαση στη Συνεργασία, τη Δημιουργικότητα και την Κριτική Σκέψη


Το Εργαστήριο Διά Βίου και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (Ε.ΔΙ.Β.Ε.Α) του Π.Τ.Δ.Ε του Πανεπιστημίου Κρήτης ολοκλήρωσε την έκδοση του συλλογικού τόμου με τίτλο: «Η Αξιοποίηση των ΤΠΕ στο Σύγχρονο Σχολείο με έμφαση στη Συνεργασία, τη Δημιουργικότητα και την Κριτική Σκέψη».

Το πρώτο μέρος του συλλογικού τόμου αναφέρεται στο θεωρητικό πλαίσιο της παιδαγωγικής αξιοποίησης του WEB 2.0 στο σύγχρονο σχολείο με έμφαση στη Συνεργασία, τη Δημιουργικότητα και την Κριτική Σκέψη. Το θεωρητικό πλαίσιο συνδυάζει την θεωρία με την πράξη σε ένα κείμενο που σχεδιάστηκε με την μεθοδολογία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης από τους συνεργάτες του Εργαστηρίου: Κωνσταντίνο Κωτσίδη, Γιώργο Φιλιππούση, Χαράλαμπο Μουζάκη, Αγορίτσα Γόγουλου, Λάμπρο Καρβούνη και Παναγιώτα Αργύρη.

Το δεύτερο μέρος του συλλογικού τόμου περιλαμβάνει τα εκπαιδευτικά σενάρια 182 εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης οι οποίοι ολοκλήρωσαν επιτυχώς το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης με θέμα: « Η αξιοποίηση του WEB 2.0 στο σύγχρονο σχολείο» το οποίο ξεκίνησε το 2014 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Το τρίτο μέρος περιλαμβάνει τις δημιουργίες 122 συμμετεχόντων στο 1ο θερινό Σχολείο της Τήνου (2015) και στο 2ο Θερινό Σχολείο της Κισσάμου (2016).


Ο συλλογικός τόμος διατίθεται ελεύθερα εδώ: http://bit.ly/2rcbWBO

3/7/16

Η αξιοποίηση του Web 2.0 στο Σύγχρονο Σχολείο

Η δημιουγικότητα, ως ένα είδος σκέψης που παράγει αποτελέσματα πρωτότυπα, μοναδικά, χρήσιμα για το άτομο, αποτελεί μια τις βασικές επιδίωξεις των σύγχρονων προγραμμάτων σπουδών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η δημιουργική σκέψη συνδυάζει τη φαντασία, τη γνώση, την εμπειρία αλλά και τις συμπεριφορές εκείνες που οδηγούν στην ανάδυση νέων και πρωτότυπων ιδεών με σκοπό την επίλυση προβλημάτων με διαφοροποιημένο τρόπο.
Στο χώρο της εκπαίδευσης, η δημιουργικότητα εκδηλώνεται μέσα από διδακτικές προσεγγίσεις που προβληματίζουν, κινητοποιούν το ενδιαφέρον, προκαλούν τον μαθητή να διερευνήσει, να ερμηνεύσει καταστάσεις και να ανακαλύψει λύσεις προχορώντας πέρα από τις τυποποιημένες διαδικαδίες μάθησης, χωρίς να εμποδίζεται από τους συνήθεις κομφορμισμούς που θέτει η αυστηρά οριοθετημένη διδακτική διαδικασία.
Η ενίσχυση της δημιουργικότητας των μαθητών μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την υλοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων και διδακτικών διαδικασιών που ενεργοποιούν τη διαίσθηση, την φαντασία, την έμπνευση και την εφευρετικότητα (τέτοιου είδους εκπαιδευτικές προσεγγίσεις πηγάζουν από τις αρχές της κριτικής παιδαγωγικής και των χειραφετικών προσεγγίσεων για τη μάθηση).

Στο πλαίσιο αυτό, οι ΤΠΕ και πιο συγκεκριμένα οι εφαρμογές του Web 2.0, δύναται να υποστηρίξουν μορφές διδασκαλίας και μάθησης στις οποίες κυριαρχούν η πρωτοβουλία, η έκφραση, η αλληλεπίδραση και η συνεργασία και όχι η παθητικότητα και η αποστήθιση πληροφορικών.
Το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Η Αξιοποίηση του Web 2.0 στο Σύγχρονο Σχολείο – Από τη Θεωρία στην Πράξη με έμφαση στη Συνεργασία, τη Δημιουργικότητα και την Κριτική Σκέψη» που υλοποιείται από το Εργαστήριο Προηγμένων Μαθησιακών Τεχνολογιών στην Διά Βίου και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση του Πανεπιστημίου Κρήτης με επιστημονικό υπεύθυνο τον αν. καθηγητή Παναγιώτη Αναστασιάδη, επιχειρεί να βοηθησει τους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν το Web 2.0 στην καθημερινή διδακτική πράξη με σκοπό να υποστηρίξουν τη δημιουργικότητα των μαθητών.